Υπερ-επεξεργασμένες τροφές: Ο κρυφός κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι νέοι
Νέα δεδομένα δείχνουν ότι οι διατροφικές επιλογές των νέων επηρεάζουν τον μεταβολισμό νωρίτερα απ’ όσο νομίζαμε.
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των νέων. Έτοιμα γεύματα, σνακ, αναψυκτικά και «εύκολες» λύσεις καταλαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της διατροφής τους, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούν. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η χαμηλή θρεπτική τους αξία, αλλά και οι «αθόρυβες» επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στον μεταβολισμό σε μια ηλικία που θεωρείται –λανθασμένα– «ασφαλής».
Υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και διαβήτης τύπου 2
Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα έχει επισημάνει την ξεκάθαρη σχέση ανάμεσα στην υψηλή κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και τις χρόνιες παθήσεις όπως ο διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιακά νοσήματα στους ενήλικες. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα, πολύ λιγότερη προσοχή είχε δοθεί στο τι συμβαίνει όταν τέτοιες διατροφικές συνήθειες εδραιώνονται από νωρίς, στη μετάβαση από την εφηβεία στη νεαρή ενήλικη ζωή.
Η νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nutrition & Metabolism δείχνει ότι ο μεταβολισμός των νέων μπορεί να επηρεαστεί νωρίτερα απ’ όσο πιστεύαμε. Ακόμη και σχετικά μικρές αυξήσεις στην κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων φαίνεται να συνδέονται με διαταραχές στον τρόπο που ο οργανισμός διαχειρίζεται τη γλυκόζη. Πρόκειται για αλλαγές που δεν προκαλούν άμεσα συμπτώματα, αλλά λειτουργούν σαν «προειδοποιητικά καμπανάκια» για μελλοντικά προβλήματα.
Η εμφάνιση προδιαβήτη
Όπως αναφέρεται στο Scitech Daily, σε μελέτες παρακολούθησης νέων ανθρώπων για αρκετά χρόνια, όσοι αύξησαν το ποσοστό των θερμίδων που έπαιρναν από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα εμφάνισαν συχνότερα προδιαβήτη. Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται από υψηλότερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και θεωρείται ενδιάμεσο στάδιο πριν από την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν ενδείξεις αντίστασης στην ινσουλίνη, δηλαδή μειωμένης ικανότητας του οργανισμού να αξιοποιεί σωστά την ορμόνη που ρυθμίζει το σάκχαρο.
Η νεαρή ενήλικη ζωή αποτελεί κρίσιμη περίοδο για τον μεταβολισμό. Το σώμα έχει ολοκληρώσει την ανάπτυξή του, αλλά οι συνήθειες –διατροφικές και όχι μόνο– αρχίζουν να παγιώνονται. Ό,τι «χτίζεται» τότε, συχνά ακολουθεί το άτομο για δεκαετίες. Μπορεί κάποιος να αισθάνεται υγιής στα 20 του, όμως οι μεταβολικές αλλαγές μπορεί να εξελίσσονται σιωπηλά στο παρασκήνιο.
Σημαντικό ρόλο παίζει και το είδος των τροφίμων που καταναλώνονται. Τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα είναι συνήθως πλούσια σε πρόσθετα σάκχαρα, αλάτι και κορεσμένα ή τρανς λιπαρά, ενώ στερούνται φυτικών ινών και μικροθρεπτικών συστατικών. Αυτός ο συνδυασμός μπορεί να προκαλεί απότομες αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα και να «κουράζει» τον μηχανισμό της ινσουλίνης, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνεται καθημερινά.
Αντίθετα, η στροφή προς πιο φυσικές τροφές –όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης– φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά. Δεν πρόκειται για απόλυτες απαγορεύσεις, αλλά για συνολική αλλαγή ισορροπίας στη διατροφή. Η μείωση των υπερ-επεξεργασμένων επιλογών, ακόμη και χωρίς δραστικά μέτρα, μπορεί να έχει μετρήσιμο όφελος για τον μεταβολισμό.
Πού καταλήγουν οι ειδικοί
Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: η πρόληψη δεν αφορά μόνο τις μεγαλύτερες ηλικίες. Οι νέοι έχουν μια μοναδική ευκαιρία να επηρεάσουν θετικά την υγεία τους, πριν οι μεταβολικές διαταραχές γίνουν χρόνιες. Η ενημέρωση, η συνειδητή επιλογή τροφίμων και η σταδιακή απομάκρυνση από τις «εύκολες» αλλά επιβαρυντικές λύσεις μπορούν να αποτελέσουν επένδυση για το μέλλον.
